Print met dunne sporen etsen

Alles over de dagelijkse bezigheid van de elektronicus

Postby gbaars » Fri Sep 20, 2013 12:00 am

Voor bv TQFP behuizing, pin afst 0.8 mm
pin breedte 0.4 mm zelf een printje maken.
Layout met Eagle ge(laser)print op transparant.
Belichten 2.5 min, ontw met NaOH
en etsen met ijzerchloride geeft korrelige
randjes en sporen die aan elkaar kleven.
Is andere belichting/ontw./etsmiddel
hiervoor beter?
gbaars
 
Posts: 39
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:45 am

Postby petrus bitbyter » Fri Sep 20, 2013 12:00 am

Je zit aan sporen van 0,2mm à 0,3mm, het dunste dat ik voor hobbydoeleinden bereikt heb tot nu toe en dan nog alleen voor vrij kleine printjes.

Verreweg het belangrijkste onderdeel is het positief. In het verleden heb ik dat fotografisch gedaan en dat geeft prima resultaten. Alleen, wie heeft er nog een doka-uitrusting en waar zijn de films en chemicaliën nog te koop? Vooral die films waren peperduur. Tegenwoordig heb je daar fotoplotters voor maar dat zijn professionele (=dure) apparaten.

Heden ten dage worden meestal laserprinters gebruikt. Met een 600dpi resolutie kun je 0,3mm en hoger wel aan. Alleen, de afdruk die uit je printer komt is verre van lichtdicht waar hij dat wel moet zijn. Daarom wordt wel black-out spray of Oost-Indische inkt toegepast om de sporen goed lichtdicht te krijgen.

De volgende stap is de lichtbak. Het licht zelf is meestal het probleem niet. Dat werkt of het werkt niet. Alleen staan de lichtbronnen wel eens wat (te?) dicht bij het glas. Veel belangrijker is het contact tussen de print en het positief. Die moet over het hele oppervlak goed aansluiten zonder bobbeltjes of belletjes of andere oneffenheden. In professionele apparaten worden ze met vacuüm tegen elkaar gedrukt.

Over ontwikkelen met NaOH zijn de meningen verdeeld. Zelf gebruik ik een recept dat ik ooit op internet tegenkwam met goede resultaten. Daar zit behalve NaOH ook waterglas in. De desbetreffende website heb ik niet bij de hand.

Etsen met ijzerchloride zal (voor de hobbyist althans) niet makkelijk te verbeteren zijn. Er zijn verscheidene andere middelen die vaak minder milieubezwaren hebben maar ze etsen niet beter. Vooral voor dunne sporen wel een vers en verwarmd etsbad gebruiken.

petrus bitbyter
petrus bitbyter
 
Posts: 663
Joined: Thu Jan 02, 2014 3:27 pm

Postby gbaars » Fri Sep 20, 2013 12:00 am

Ok, er wordt ook gewerkt met toner transfer
door printen op fotopapier en de toner dmv
strijkbout of laminator op het koper te drukken.
Ook te doen met TQFP?
gbaars
 
Posts: 39
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:45 am

Postby petrus bitbyter » Fri Sep 20, 2013 12:00 am

Persoonlijk heb ik heel weinig ervaring met toner transfer. Dat is me ooit wel goed gelukt met forse printen met brede sporen maar toen had ik de beschikking over een Laserjet 5000 kantoorprinter. Alle andere printers die ik geprobeerd heb, lieten niet genoeg toner achter op het transfer met als gevolg rafelige en gaterige sporen. Uiteraard speelt behalve de printer ook het transfer hier een belangrijke rol.

Ik vermoed dat toner transfer van zichzelf eerder rafelige randen geeft dan de fotomethode. Als er niemand met meer ervaring je kan inlichten, kun je zelf die ervaring opbouwen door een paar proefprintjes te maken.

petrus bitbyter
petrus bitbyter
 
Posts: 663
Joined: Thu Jan 02, 2014 3:27 pm

Postby gbaars » Sun Sep 22, 2013 12:00 am

Heb wat proefprintjes gemaakt
met 0.4 mm afstand tussen de
sporen. Blijkt dat printmateriaal
nogal anders reageert.
De ene moet kort ontwikkeld
anders lost alles op (die met
groene lak) de ander met
gele lak geen last van.
gbaars
 
Posts: 39
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:45 am

Postby petrus bitbyter » Sun Sep 22, 2013 12:00 am

Heb je het nu over de print zelf of over de transfer(film)? Voor wat betreft de print is vooral de voorbehandeling van het koper van belang. Het koper moet goed vuil- en vetvrij en helemaal vlak gemaakt worden. Boenen met een doekje met een zacht schuurmiddel (Jif) en goed afspoelen. Daarna het koper niet meer aanraken.

Aangezien de toner als etsresist dient, kan die toner invloed hebben op het resultaat. Maar om die toner er op te krijgen heb je de transfer nodig. Die moet genoeg toner opnemen (en weer afgeven) om een etsbestendige laag te vormen. Daarbij zijn dan weer de tijd, de temperatuur en de druk bij het "strijken" van de pcb van belang. De kleur van de pcb heeft daar zover ik kan zien helemaal geen invloed op.

petrus bitbyter
petrus bitbyter
 
Posts: 663
Joined: Thu Jan 02, 2014 3:27 pm

Postby msilvius » Mon Sep 23, 2013 12:00 am

Volgens mij gebruikt hij helemaal geen transfers.
Ik vermoed dat hij de print belicht en het daarom over een lak heeft.
msilvius
 
Posts: 701
Joined: Thu Jan 02, 2014 3:27 pm

Postby arjen h. » Mon Sep 23, 2013 12:00 am

@GBaars, er is nog wat twijfel over hoe je nu te werk gaat. Probeer dit hier helder uit de doeken te doen, pas dan kunnen we goed meedenken.

Het is al eerder genoemd, de sheet die wordt gebruikt moet echt LICHTDICHT zijn. Houd de sheet voor een lamp en er mag geen lichtpuntje meer te zien zijn.

Is het verschil van de twee printen te verklaren met leeftijdsverschil? Lag een van de printen al een paar jaar op de plank?
Het Elektor forum is voor de lezers; voor een vraag aan de redactie kun je het beste Elektor een email sturen.
arjen h.
Moderator
 
Posts: 1310
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:40 am

Postby gbaars » Mon Sep 23, 2013 12:00 am

Vervelend bij nieuw printmateriaal
/fabrikant ontwikkelaar belichtingstijd
aanpassen (proefstrookje). Toch gelukt
met e=0.8mm, B=0.35 mm.
Attachments
print.2.JPG
gbaars
 
Posts: 39
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:45 am

Postby arjen h. » Mon Sep 23, 2013 12:00 am

Ziet er goed uit!

Maar nu zijn wij nieuwsgierig hoe je het hebt gedaan. Met een film, hoe heb je deze gemaakt? Met toner transfer, hoe heb je dit gedaan?
Het Elektor forum is voor de lezers; voor een vraag aan de redactie kun je het beste Elektor een email sturen.
arjen h.
Moderator
 
Posts: 1310
Joined: Thu Jan 02, 2014 10:40 am

Next

Return to Printplaten, solderen, etc.

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest